De herdenking van 75 jaar bevrijding en viering van vrijheid in 2019 en 2020 geldt niet voor heel Nederland. Een gemiste kans. ,,In de aankondiging door onze Koning wordt Indisch-Moluks Nederland niet meegenomen. Nee, dit feestje is nog niet van iedereen.”

De derde dinsdag van september, de dag waarop heel Nederland te horen krijgt wat de plannen van de regering zijn op het gebied van wetgeving en bestuur. Prinsjesdag in de prachtige Ridderzaal, waar onze Koning der Nederlanden de troonrede uitspreekt. Ik lees zoals ieder jaar de Miljoenennota en zoek waar ons kabinet aan wil bouwen. Scrollend door het bestand, pagina voor pagina, met de stream van de troonrede op de achtergrond, zoekend naar thema’s die voor mij belangrijk zijn.

Vrijheid

De koning opent de troonrede door aandacht te vragen voor ‘de herdenking van 75 jaar bevrijding’ in het parlementaire jaar dat voor ons ligt. Volgens Zijne Majesteit ‘duurde het nog een lange Hongerwinter voordat ook daar het Wilhelmus weer klonk.’ Die zin inspireert me, een aankondiging van een jubileumherdenking- en feestje voor een selectief gezelschap. Dat is grootschalige 75-jarige herdenking en viering op 4 en 5 mei de komende jaren, waar Nederlandse verzetshelden vanwege moed en strijd worden geëerd, en de eigen tijdlijn leidend is voor een grootschalige jubileum. Ik herdenk en vier vrijheid in ons land ieder jaar. En ik hou van Nederland.

Maar ik voel me als KNIL-nazaat met Moluks-Indische roots niet serieus genomen. Lange Hongerwinter? Nederlands-Indië was op 5 mei 1945 nog niet bevrijd. Duizenden gevangenen verbleven zelfs nog in Japanse interneringskampen. Nederlands-Indië was niet vrij. Om over de vrijheid van Molukse KNIL-soldaten na de capitulatie van Japan in augustus 1945 nog maar te zwijgen. Nee, dit feest is niet van iedereen. En dat zorgt voor een heel naar gevoel. Een naar gevoel dat mij vertelt dat de strijd van mijn opa voor de Nederlandse vlag en ander Moluks en Indisch verzet in WOII minder heldhaftig is dan verzet in Europa. En dat doet pijn. Ook van andere Molukse generatiegenoten hoor ik dat de Molukse KNIL-soldaten meer waardering verdienen. Velen haken af en hebben op 4 mei niets te herdenken. Vijf voor 8. De kinderen spelen ‘gewoon’ buiten. Het Wilhelmus klinkt niet in huis. Er is de laatste jaren juist meer aandacht voor het Moluks-Indische perspectief op tv. Onbewust meet Nederland toch weer met twee maten.

De Molukse en Indische gemeenschap verdienen meer aandacht. Het vieren van vrijheid is te belangrijk om mensen te vergeten. In Den Haag wordt dit geluid gelukkig al enige tijd serieus genomen. Met het toekennen van de veteranenstatus aan Molukse militairen en de voorbereidingen van een gezamenlijke tentoonstelling van de Indische en Molukse gemeenschap als gevolg. Er is een structurele subsidieregeling voor de brede doelgroep uit voormalig Nederlands-Indië. In verschillende gemeenten zijn vrijwilligers bezig om projecten te organiseren. De gemeenschappen willen wel. De Molukse gemeenschap zoekt na bijna 70 jaar verblijf in Nederland toenadering.

Gelijkwaardig

Als Moluks-Indische Nederlander zou ik graag willen dat de viering van 75 jaar vrijheid een feest wordt voor ons allemaal. Dat de daden en de tijdlijn van mijn opa er ook toe doen. Dat uitgeverijen van schoolboeken openstaan voor verzet buiten Europa en structureel een bredere groep een welverdiend spotlight krijgt.

Om dit voor elkaar te krijgen is er nog een lange weg te gaan, maar we waren juist goed op weg. Ik hoop dat er nog plekken zijn voor het feest, zodat meer mensen kunnen aanhaken. De datum maakt dan eigenlijk al niet meer zoveel uit. 4 mei of 15 augustus. Een Hongerwinter of moesson langer. Laten we de vrijheid samen vieren.

Kaja Sariwating is werkzaam als bestuurskundige in het onderwijs en vicevoorzitter van het Moluks Historisch Museum. Dit artikel schreef hij op persoonlijke titel.

Share This