Absurde toelatingsregels doorstroom vmbo naar havo in de prullenbak

Het is bijna twee jaar geleden dat ik de landelijke pers haalde (onder andere live-uitzending van Radio-1 en NOS) over het belang van een brede brugklas. Wat dat is? Een brugklas met zoveel mogelijk niveaus (vmbo/havo of havo/vwo). Ik reageerde toen op een uitspraak van toenmalig PvdA-leider Samson voor ‘meer brede scholengemeenschappen.’ Samson bedoelde eigenlijk brede brugklassen. Enfin, dat maakt niet uit.

Brede brugklas
Waarom een brede brugklas belangrijk is? Omdat de schoolloopbaan van scholieren helaas (te) sterk wordt beïnvloed door het basisschooladvies waarmee een kind de middelbare school binnenkomt. Oh ja, en de ‘rijke’ ouders hebben geld voor Cito-training. Ik pleitte om het definitieve schoolniveau van scholieren zolang mogelijk uit te stellen. Bijvoorbeeld door een brugklas van twee jaren of zoveel mogelijk niveaus bijelkaar.

Doorstromen van vmbo naar havo
En dan na het diploma. Met een vmbo-diploma doorstromen van vmbo/mavo naar havo is niet zo vanzelfsprekend. Ieder schooljaar (medio juni) heb ik tientallen ouders aan de telefoon: ‘Mijn kind met vmbo-diploma mag niet doorstromen naar het havo. Ze vragen een gemiddeld cijfer van een 7,0. Mag dat?’ Helaas wel.

Ik heb de afgelopen jaren verschillende artikelen geschreven over het vmbo, want dat is voor mij een belangrijke doelgroep. Een jaar geleden schreef ik voor OCO een artikel over hoe scholieren kunnen doorstromen van vmbo met havo en welke voorwaarden toegestaan zijn. Havo-afdelingen stellen soms belachelijke toelatingseisen (hoge cijfers, een intake-gesprek, motivatiebrief) en geven regelmatig de voorkeur aan instroom van buiten de school. Leerlingen met hogere cijfers. Volslagen belachelijk, maar dat mag dus allemaal. Tot vandaag.

Nieuwe wet doorstromen
Er is een wetsvoorstel dat de ruimte voor belachelijke toelatingseisen inperkt. Geen selectie aan de poort meer! Dit bevordert écht gelijke kansen. Dit wetsvoorstel heb ik mij hard voor gemaakt. Ik heb er aandacht voor gevraagd. En ervoor gelobbyd. Succesjes moet je vieren. Deze trek ik zonder enige schroom naar mij toe. En dat voor een oud-vmbo’er.

 

Meer info
Lees hier mijn artikel voor OCO: ‘Hoe stroom ik door van vmbo naar havo?

De nieuwe concept-wet waardoor de vrijheid van schoolbesturen om scholieren te weigeren wordt ingeperkt is hier te vinden. Iedereen kan tot en met 2 april 2018 hierop reageren.

 

 

De vrijwillige ouderbijdrage & incassobureaus

Het is bijna 15:00. Ik heb net een workshop gegeven over het promoten van mr-verkiezingen. Mijn derde workshopronde op het congres voor medezeggenschap op school begint bijna.

‘Ik kom voor de workshop over schoolkosten, zit ik hier goed?,’ vraagt een mevrouw die de zaal binnenkomt. Mijn antwoord: ‘Welkom, u bent aan het goede adres. Blijf vooral staan, we gaan iets actiefs doen.’ De mevrouw gaat gelijk zitten. Een kale man loopt binnen in mijn zaal. Ik ken hem van de vorige 4 edities van het congres waar ik ook een workshop gaf. Aardige man, bekijkt medezeggenschap vanuit personeelsvoorwaarden, vast en zeker lid van de vakbond. Ook hij gaat gelijk zitten: ‘Even uitbuiken hoor, ik zit nog vol van de lunch.’

Met collega Mark bespreek ik kort wat we nou precies gaan doen. We hebben het misschien iets te weinig voorbereid. Aan de andere kant: we geven een workshop en geen college. Het gaat om de interactie, toch? De workshop loopt als een trein. Scholier én mr-lid Vincent geeft op ons verzoek een pitch van 2 minuten voor de invoering van tablets. Hij is jong, maar hij heeft lef. ‘Tablets zijn van deze tijd, speciale software kan lesstof aanpassen op het niveau van een kind.’ Uitvoering van zijn pitch: sowieso een 10. Een leerkracht – tevens mr-lid – wil dolgraag reageren. Hij mag reageren, maar dan moet hij wel tegen Vincent zijn. Ook hij brengt zijn pitch goed. Vooral het punt schoolkosten vanwege Chromebooks, iPads en andere fratsen maakt veel los. Bingo, dit is precies waar we naartoe willen.

Ik sta op het punt om een dia te laten zien over wat wel en niet mag als het gaat om schoolkosten. De workshops krijgt opeens een rare wending als ouders en leerkrachten hun ervaringen delen. Het woord incasso slaat in als een bom. Volgens een leerkracht zet zijn school een incassobureau in om de ouderbijdrage te innen. Onze directeur vroeg eerder die dag nog of ik daar ooit van had gehoord. ‘Nee, er rommelt veel rondom schoolkosten. Maar incassobureaus? Nooit van gehoord. Kan ook niet, want je hebt geen overeenkomst afgesloten.’ Ik wil altijd richting oplossingen en het creatieve, maar ik redeneer meestal vanuit mijn eigen comfort: regels en besluitvorming. Ik had het dus mis.

Collega Mark probeert wat krom is nog recht te lullen. ‘Iedere bijdrage uit de portemonnee van ouders is vrijwillig.’ Tuurlijk, we willen mensen op weg helpen. Ouders blijven hun – veelal negatieve – ervaringen over schoolkosten delen. De ouderbijdrage van meer dan 1000 euro speciaal voor toegang tot een hoogbegaafdenklas kende ik al. Het fabeltje dat er een verplichte en vrijwillige ouderbijdrage bestaat ook. Maar scholen die incassobureaus inschakelen om de ouderbijdrage te innen?

Het is vandaag precies 2 jaar geleden dat ik de voorpagina van het Algemeen Dagbladhaalde vanwege scholen die kosten voor een continurooster doorrekenen aan ouders. Als ouder heb je geen keuze, toch legt de school je iets op. Iets was je als ouder misschien helemaal niet kan betalen. In die 2 jaar is er eigenlijk geen zak veranderd. Nog steeds zoeken scholen de grens op en gaan ze er regelmatig overheen. Ik heb gehoord dat er iets aankomt dat écht verandering gaat brengen. Ik ben benieuwd en hoop oprecht dat torenhoge ouderbijdragen aan banden worden gelegd. Ik ga het niet meer meemaken. Vandaag was mijn laatste werkdag bij Ouders & Onderwijs.

Kaja Sariwating heeft de afgelopen 7 jaar duizenden ouders en studenten van advies mogen voorzien in de rol van rechtshulpverlener, gemachtigde bij klacht- en bezwaarprocedure en (beleids)adviseur. De afgelopen jaren heeft hij zich vooral gericht op (ouders actief in) medezeggenschapsraden. Daarnaast heeft hij veel stukjes geschreven voor ouders met schoolgaande kinderen en scholieren.

Cito

“De cito is gewoon een goede eindtoets.”

“Want?”

“Want…. toen ik op het congres was hoorde ik dat alle collega’s in het veld die toets gebruiken. “

– Schoolbestuurder in overleg met gemeenschappelijke medezeggenschapsraad –

Leerlingdossier

“School wil geen inzage geven in de rapporten van m’n kind, omdat ze niet in de computer zitten. Klopt dat?”

– Moeder –

Verbod op torenhoge ouderbijdragen. Gunstig voor ouders of juist niet?

Webartikel voor Ouders & Onderwijs.

De torenhoge ouderbijdrage die sommige scholen aan ouders vragen wordt aan banden gelegd. Politieke partijen PvdA en SP dienden samen een motie in die gisteren in de Tweede Kamer is aangenomen. De regering is nu aan zet om hier werk van te maken. Is die verwachte aanpassing gunstig voor ouders of juist niet? Ouders & Onderwijs verkent de voor- en nadelen.

Vrijwillige ouderbijdrage

De regels rondom de ouderbijdrage zijn helder: elke bijdrage die aan ouders wordt gevraagd is vrijwillig. Vrijwillig betekent hier ook écht vrijwillig. Als ouder mag je daar zelf een (principiële) keuze in maken. Het heeft niets te maken met de vraag of je het wel of niet kunt of wilt betalen.

Niet betalen heeft soms gevolgen

Niet betalen heeft in sommige gevallen gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan uitsluiting van een schooluitje, schoolkamp of de viering van Sinterklaas. Gelukkig gaat dat niet op elke school gelijk op deze manier. Vaak komen scholen er wel uit met ouders. Bijvoorbeeld via een steunfonds waar ouders een beroep op kunnen doen. Sommige scholen laten ouders de ouderbijdrage in termijnen betalen of verbinden geen consequenties aan het niet voldoen van de ouderbijdrage.

Als een schoolactiviteit verplichte lesstof is, dan mag een leerlingen zelfs helemaal niet uitgesloten worden. Het maakt dan niet uit of de ouderbijdrage wel of niet wordt betaald.

Torenhoge ouderbijdragen, transparant in het totaalbedrag

Volgens PvdA en SP schrikken hoge ouderbijdragen minder rijke ouders af om hun kind aan te melden. Daarnaast kunnen kinderen waarvan de ouders de ouderbijdrage niet kunnen betalen aan extra activiteiten zoals een schoolreisje missschien niet meedoen. De uitvoering van de motie moet voorkomen dat kinderen buitengesloten worden. Waar gaat het volgens de politieke partijen dan om? Het gaat om:

  • Een wettelijk maximumbedrag voor de ouderbijdrage. Hierdoor worden ouders minder snel afgeschrikt om hun kind op een specifieke school aan te melden.
  • Geen onverwachte extra bijdragen meer gedurende het schooljaar. Hierdoor worden ouders niet geconfronteerd met extra schoolkosten en ‘gedwongen’ om te betalen.

Signalen van ouders over ouderbijdragen in het onderwijs

Ouders & Onderwijs ziet de uitsluiting van kinderen al jaren met lede ogen aan. De afgelopen jaren hebben wij verschillende keren geprobeerd om aandacht voor ouderbijdragen, al dan niet in relatie tot tablets of het continurooster, te vragen. Veel ouders stellen bij ons vragen over de ouderbijdrage en welke gevolgen dit eventueel heeft voor hun kind. Een paar signalen:

  • Ouders weten niet of nauwelijks of de ouderbijdrage vrijwillig is. Bovendien legt de school in brieven over de ouderbijdrage soms de nadruk op uitsluiting van schoolactiviteiten.
  • Ouders weten niet hoe het bedrag voor de ouderbijdrage is samengesteld. Bovendien vragen ouders of ze het bedrag in termijnen of een specifiek deel kunnen betalen.
  • Ouders vragen of hun kind kan worden uitsloten van een schoolreisje. Sommige ouders betalen een deel van de ouderbijdrage een paar dagen voor het schoolreisje, toch wordt hun kind uitgesloten van het schoolreisje.
  • Ouders hebben te maken met extra schoolkosten naast de ouderbijdrage. Bijvoorbeeld vanwege kosten of borg voor een tablet of vervoer voor de bus bij het schoolzwemmen.
  • Ouders hebben te maken met uitsluiting van hun kind voor verplichte lesactiviteiten. Dit is in strijd met de wet, omdat het gaat om onderwijstijd.
  • Ouders worden geconfronteerd met extra kosten voor tussenschoolse opvang, terwijl er een continurooster op school is ingevoerd. Een verplichte ouderbijdrage voor opvang bij een continurooster is niet toegestaan.
  • Ouders worden verplicht de vrijwillige ouderbijdrage te voldoen. Bovendien heeft de betaling invloed op een profielklas met extra ondersteuning (bijvoorbeeld een hoogbegaafdenklas) of een tablet. Dit is in strijd met de wet.

Ouders & Onderwijs is blij met de aandacht die er nu is voor de soms toch echt prangende situatie waar ouders zich in bevinden als het gaat om ouderbijdragen. Lost de uitwerking van de motie de problemen op? Ouders & Onderwijs zet, vanuit haar ervaringen met dit onderwerp, de verwachte voor- en nadelen op een rijtje.

Voordelen

  • Ouders krijgen een steun in de rug voor wat betreft de vrijwillige aard van de ouderbijdrage.
  • Ouders weten nog beter hoe de ouderbijdrage is samengesteld. Dit is nu al een taak van de medezeggenschapsraad (MR). Dit wordt aangescherpt.
  • Ouders weten voorafgaand aan het schooljaar (of zo vroeg mogelijk in het schooljaar) wat het totaalbedrag van de ouderbijdrage is. Tussentijds worden ouders niet geconfronteerd met extra schoolkosten.
  • Ouders worden wellicht minder snel afgeschrikt om hun kind aan te melden op een school met een hoge ouderbijdrage. Overigens mag een school volgens de wet een leerling nu ook al niet weigeren.

Nadelen

  • Ouders met een kleine beurs kunnen geen enkele euro missen. Een maximumbedrag verandert daar niets aan. In de praktijk signaleert Ouders & Onderwijs dat ouders soms gewoon niet kúnnen betalen. Deze leerlingen kunnen straks nog steeds uitgesloten worden van extra schoolactiviteiten. De motie verandert niets aan de mogelijke individuele consequenties voor leerlingen.
  • Niet-verplichte schoolactiviteiten (zoals schoolreisjes, sportactiviteiten, Sinterklaas) worden niet bekostigd met onderwijsgeld, maar juist met de ouderbijdragen. Met een maximumbedrag voor de ouderbijdrage is voor deze activiteiten straks minder geld beschikbaar.
  • Soms betalen ouders een hoge ouderbijdrage vanwege extra ondersteuning (bijvoorbeeld hoogbegaafdenklas) die niet wordt bekostigd via passend onderwijs. Deze klassen zijn afhankelijk van de bijdragen van ouders. Deze speciale klassen en het steunfonds voor ouders die niet kunnen betalen zullen verdwijnen zonder de bijdrage.
  • Verbod op tussentijdse aanpassing van de ouderbijdrage kan van invloed zijn op de bereidheid van school om deel te nemen aan extra activiteiten. Bijvoorbeeld wanneer de gemeenteraad gedurende het schooljaar geld beschikbaar stelt voor schoolzwemmen, maar het vervoer voor rekening van school/ouders komt.
  • De MR van de school heeft een belangrijke taak bij de vaststelling van de ouderbijdrage aan de hand van de voorgestelde activiteiten. In de nieuwe situatie bepaalt het beperkte budget wat de mogelijkheden zijn voor activiteiten in plaats van andersom.

Het vervolg

De motie moet nu zijn uitwerking gaan krijgen. Het is aan de regering om hierover met een voorstel te komen. Ouders & Onderwijs denkt graag met de beleidsmakers mee over de uitwerking van de motie en het onderwerp in brede zin. Hoe dan ook volgen wij dit onderwerp op de voet.

Reacties en vragen

Reageren op bovenstaande? Ervaringen en/of aansprekende voorbeelden met ons delen? Laat het ons weten via onderstaand formulier.

Vragen over de vrijwillige ouderbijdrage, de gevolgen van niet betalen en de rol van de medezeggenschap bij de ouderbijdrage? Kijk voor meer informatie op onze site. Antwoord niet gevonden? Stel dan uw vraag via vraag@oudersonderwjis.nl of bel kosteloos met 0800 – 5010 op schooldagen tussen 10.00 – 15.00u.

Pluim