Webartikel voor Ouders & Onderwijs.

De torenhoge ouderbijdrage die sommige scholen aan ouders vragen wordt aan banden gelegd. Politieke partijen PvdA en SP dienden samen een motie in die gisteren in de Tweede Kamer is aangenomen. De regering is nu aan zet om hier werk van te maken. Is die verwachte aanpassing gunstig voor ouders of juist niet? Ouders & Onderwijs verkent de voor- en nadelen.

Vrijwillige ouderbijdrage

De regels rondom de ouderbijdrage zijn helder: elke bijdrage die aan ouders wordt gevraagd is vrijwillig. Vrijwillig betekent hier ook écht vrijwillig. Als ouder mag je daar zelf een (principiële) keuze in maken. Het heeft niets te maken met de vraag of je het wel of niet kunt of wilt betalen.

Niet betalen heeft soms gevolgen

Niet betalen heeft in sommige gevallen gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan uitsluiting van een schooluitje, schoolkamp of de viering van Sinterklaas. Gelukkig gaat dat niet op elke school gelijk op deze manier. Vaak komen scholen er wel uit met ouders. Bijvoorbeeld via een steunfonds waar ouders een beroep op kunnen doen. Sommige scholen laten ouders de ouderbijdrage in termijnen betalen of verbinden geen consequenties aan het niet voldoen van de ouderbijdrage.

Als een schoolactiviteit verplichte lesstof is, dan mag een leerlingen zelfs helemaal niet uitgesloten worden. Het maakt dan niet uit of de ouderbijdrage wel of niet wordt betaald.

Torenhoge ouderbijdragen, transparant in het totaalbedrag

Volgens PvdA en SP schrikken hoge ouderbijdragen minder rijke ouders af om hun kind aan te melden. Daarnaast kunnen kinderen waarvan de ouders de ouderbijdrage niet kunnen betalen aan extra activiteiten zoals een schoolreisje missschien niet meedoen. De uitvoering van de motie moet voorkomen dat kinderen buitengesloten worden. Waar gaat het volgens de politieke partijen dan om? Het gaat om:

  • Een wettelijk maximumbedrag voor de ouderbijdrage. Hierdoor worden ouders minder snel afgeschrikt om hun kind op een specifieke school aan te melden.
  • Geen onverwachte extra bijdragen meer gedurende het schooljaar. Hierdoor worden ouders niet geconfronteerd met extra schoolkosten en ‘gedwongen’ om te betalen.

Signalen van ouders over ouderbijdragen in het onderwijs

Ouders & Onderwijs ziet de uitsluiting van kinderen al jaren met lede ogen aan. De afgelopen jaren hebben wij verschillende keren geprobeerd om aandacht voor ouderbijdragen, al dan niet in relatie tot tablets of het continurooster, te vragen. Veel ouders stellen bij ons vragen over de ouderbijdrage en welke gevolgen dit eventueel heeft voor hun kind. Een paar signalen:

  • Ouders weten niet of nauwelijks of de ouderbijdrage vrijwillig is. Bovendien legt de school in brieven over de ouderbijdrage soms de nadruk op uitsluiting van schoolactiviteiten.
  • Ouders weten niet hoe het bedrag voor de ouderbijdrage is samengesteld. Bovendien vragen ouders of ze het bedrag in termijnen of een specifiek deel kunnen betalen.
  • Ouders vragen of hun kind kan worden uitsloten van een schoolreisje. Sommige ouders betalen een deel van de ouderbijdrage een paar dagen voor het schoolreisje, toch wordt hun kind uitgesloten van het schoolreisje.
  • Ouders hebben te maken met extra schoolkosten naast de ouderbijdrage. Bijvoorbeeld vanwege kosten of borg voor een tablet of vervoer voor de bus bij het schoolzwemmen.
  • Ouders hebben te maken met uitsluiting van hun kind voor verplichte lesactiviteiten. Dit is in strijd met de wet, omdat het gaat om onderwijstijd.
  • Ouders worden geconfronteerd met extra kosten voor tussenschoolse opvang, terwijl er een continurooster op school is ingevoerd. Een verplichte ouderbijdrage voor opvang bij een continurooster is niet toegestaan.
  • Ouders worden verplicht de vrijwillige ouderbijdrage te voldoen. Bovendien heeft de betaling invloed op een profielklas met extra ondersteuning (bijvoorbeeld een hoogbegaafdenklas) of een tablet. Dit is in strijd met de wet.

Ouders & Onderwijs is blij met de aandacht die er nu is voor de soms toch echt prangende situatie waar ouders zich in bevinden als het gaat om ouderbijdragen. Lost de uitwerking van de motie de problemen op? Ouders & Onderwijs zet, vanuit haar ervaringen met dit onderwerp, de verwachte voor- en nadelen op een rijtje.

Voordelen

  • Ouders krijgen een steun in de rug voor wat betreft de vrijwillige aard van de ouderbijdrage.
  • Ouders weten nog beter hoe de ouderbijdrage is samengesteld. Dit is nu al een taak van de medezeggenschapsraad (MR). Dit wordt aangescherpt.
  • Ouders weten voorafgaand aan het schooljaar (of zo vroeg mogelijk in het schooljaar) wat het totaalbedrag van de ouderbijdrage is. Tussentijds worden ouders niet geconfronteerd met extra schoolkosten.
  • Ouders worden wellicht minder snel afgeschrikt om hun kind aan te melden op een school met een hoge ouderbijdrage. Overigens mag een school volgens de wet een leerling nu ook al niet weigeren.

Nadelen

  • Ouders met een kleine beurs kunnen geen enkele euro missen. Een maximumbedrag verandert daar niets aan. In de praktijk signaleert Ouders & Onderwijs dat ouders soms gewoon niet kúnnen betalen. Deze leerlingen kunnen straks nog steeds uitgesloten worden van extra schoolactiviteiten. De motie verandert niets aan de mogelijke individuele consequenties voor leerlingen.
  • Niet-verplichte schoolactiviteiten (zoals schoolreisjes, sportactiviteiten, Sinterklaas) worden niet bekostigd met onderwijsgeld, maar juist met de ouderbijdragen. Met een maximumbedrag voor de ouderbijdrage is voor deze activiteiten straks minder geld beschikbaar.
  • Soms betalen ouders een hoge ouderbijdrage vanwege extra ondersteuning (bijvoorbeeld hoogbegaafdenklas) die niet wordt bekostigd via passend onderwijs. Deze klassen zijn afhankelijk van de bijdragen van ouders. Deze speciale klassen en het steunfonds voor ouders die niet kunnen betalen zullen verdwijnen zonder de bijdrage.
  • Verbod op tussentijdse aanpassing van de ouderbijdrage kan van invloed zijn op de bereidheid van school om deel te nemen aan extra activiteiten. Bijvoorbeeld wanneer de gemeenteraad gedurende het schooljaar geld beschikbaar stelt voor schoolzwemmen, maar het vervoer voor rekening van school/ouders komt.
  • De MR van de school heeft een belangrijke taak bij de vaststelling van de ouderbijdrage aan de hand van de voorgestelde activiteiten. In de nieuwe situatie bepaalt het beperkte budget wat de mogelijkheden zijn voor activiteiten in plaats van andersom.

Het vervolg

De motie moet nu zijn uitwerking gaan krijgen. Het is aan de regering om hierover met een voorstel te komen. Ouders & Onderwijs denkt graag met de beleidsmakers mee over de uitwerking van de motie en het onderwerp in brede zin. Hoe dan ook volgen wij dit onderwerp op de voet.

Reacties en vragen

Reageren op bovenstaande? Ervaringen en/of aansprekende voorbeelden met ons delen? Laat het ons weten via onderstaand formulier.

Vragen over de vrijwillige ouderbijdrage, de gevolgen van niet betalen en de rol van de medezeggenschap bij de ouderbijdrage? Kijk voor meer informatie op onze site. Antwoord niet gevonden? Stel dan uw vraag via vraag@oudersonderwjis.nl of bel kosteloos met 0800 – 5010 op schooldagen tussen 10.00 – 15.00u.

Share This